Felix B. Carter Kitaabni jalqabarratti seenaa Felix B. Carter ibsa. Mucaa sammuun sammuu hin fakkaanne, kaayyoo hin qabne, barachuu dadhabu ture. Garuu kitaaba tokko dubbisuun jireenya isaa jijjiira. Dubbisuu jalqabee, ogummaa fi beekumsaan guddatee kitaabota hedduu barreesse. Seenaa kanaan kitaabni tokko illee nama jijjiiruu danda’a jedhu baranna. Namni tokko sababa dukkana keessa jiru ta’e malee bara baraaf achi hin hafu; jijjiiramuu danda’a.
2. Albert Einstein – Nama arraba namaa hin dhaga’u
Einistaayin yommuu daandii irra deemuu mucaan duuba isa taphatu. Inni garuu deebii hin kennu. Yoo isa miidhuu dhiitee, inni eeguu hin fedhu; seeraan hin himatu. “Namni nama dhiitu harreedha, harree mana seeraa hin qabu,” jedha. Kana irraa barannoon guddaan: namni kaayyoo qabu arrabsoo fi jecha lafaa hundaaf hin dhaabbatu. Namoota garaa qabeessa hin taaneef deebii kennuu irra waan barbaade irratti of kennuu filata.
3. Tokkummaan humna Felix B. Carter
Seenaa jaarsaa fi ijoollee ullee cabuu irratti, tokko tokkoon ullee cabsuun salphaa ta’a; garuu walitti hidhaman cabuu hin danda’amu. “Tokkummaan humna,” jechuutti geessa. Maatii, firoottan, fi hawaasa keessatti walitti dhufeenyi yoo jabaate, rakkoo muraa darbarsiisuun salphatu.
4. Milkaa’ina – hubannaa qabaachuu
Seenaa namicha xiyyaara qulqulleessu dubbisuu jalqabee xiyyaara kaasu, balaliisu fi qilleensatti dhaabu, garuu buusu dadhabe irratti barannoon guddaan argama. Namni waan xiqqoo barateen of-ilaaluu hin qabu; waan dhugaa hin baratin hojiitti seenuun balaa guddaa fida. Kanaaf, hubannoo guutuu argatee booda murtee kennuun barbaachisaa dha.
5. Gaarummaa namaa fayyadu Felix B. Carter
Seenaa mucaa harka qal’eessaa bishaan kadhateef aannan kennamee, waggoota boodas dhukkubsatee gara hospitaala seentee yaalamuu ishee, yeroo kaffaltiin mana yaalaa baay’inaan itti ba’u, doctoriin ishee bara ijoollummaa waggaa dheeraa dura waan gaarii ishee godheef kaffaltii guutuu baasu ibsa. Kun “gaarummaa hin badu” jedhu nu barsiisa.
6. Onneen jibbiin hin guutamtu Felix B. Carter
Barsiistuun barattoota jibbiin guutamanii jiran dinnicha maqaa nama jibban irratti barreessuun torban tokko boorsaa keessa akka baatani abboome. Guyyaa darban dinnichi tortora, foolii jibbisiisaan nama qabbaneessa. Barsiistuun, “jibbi akkuma dinnicha kana onnee hojii lafatti darbiti, yoo hin gadi lakkifne ofiin nu miidha” jette. Ibsi kun wal-jaalalaa fi antummaa onnee keessaa dhabuu dandeenya jedhu.
7. Hiriyyaa dhugaa
Seenaa dargaggee tokko hiriyyoonni isaa cidhaaf hin dhufne, garuu abbaa isaa namoota dhugaa waamee qopheesse ibsa. Namni rakkina keessatti si cinaa dhaabbatu hiriyyaa dhugaa dha. Walitti dhufeenyi yeroo gammachuu qofaan ijaarame sirrii miti; rakkina keessa kan ulfaatu qofa hiriyyaa dhugaa ta’a.
8. Dubartoota afran – fakkeenya lubbuu Felix B. Carter
Seenaa mootii haadha manoota afur qabu fayyadamuun, lubbuu namaa akkamitti ilaaluu nu barsiisa.
-
Haadha manaa 4ffaa foon keenya dha; du’a irratti nu bira hin jiraatu.
-
3ffaan qabeenya; awwaala keenya waliin hin seenu.
-
2ffaan maatii fi firoottan; hanga boola irra nu geessanii deebi’u.
-
1ffaan lubbuu keenya; kan nu waliin jiraatu, kan daganne.
Kun lubbuu keenyaaf xiyyeeffannoo kennuu akka qabnu nu akeeka.
9. Gaarummaa nama dhoksaa Felix B. Carter
Seenaa beela’u guyyaa tokko sangoota dhaban kadhachuu fi yeroo kadhannaan isaaf deebisu garuu erga argate booda waadaa duuba deebi’uu ibsa. “Namni dubbii irra dhaabbatu baay’ee jira,” jedhu. Nama ofiin beeku, waadaa seenu, tokko tokko namni wanta haalaan hin taanee irratti rarra’a; kanaaf dubbii fi gocha wal-huursuu irraa fagaachuu barbaachisa.
10. Seenaa Joorj Miklaaran – hacuuccaa keessaa milkaa’uu
Joorj Miklaaran, nama gurraacha Yunivarsiitii Oklaahomaatti fudhatamuuf dorgome. Yeroo jalqabaatti sababa bifa isaas fudhatamuu dide. Himannaa mo’atee haala ulfaataa keessa barachuu itti fufe. Hacuuccaa barsiisotaa fi barattootaa jalaa ba’ee Piroofeessera ta’e. Seenaa isaa irraa barannoon guddaan:
-
Haala ulfaataa keessa turuus hin dhaabbanne.
-
Milkaa’inni hojii cimaa irraa dhufa.
-
Namoonni yeroo sirrii si hin beekne; hojiin kee si beeksisa.
11. Haati ni jaalatti
Seenaa mucaa haadha isaa ija tokkoo qabu jibbu, garuu dhuma irratti haati ija isaa tokko of keessaa baasuu isatti ibsu, kun onnee namaa raasu: haati ofii haadhuma; tuffiin haadha keenya hin jaalatu. Dubbichi nu barsiisa akkamitti maatii kabajuu fi jiraachuuf amantaa qabaachuu akka qabnu.
12. Galateeffachuu
Seenaa nama hiyyeessa, nama mararfataa, nama dhukkubsataa fi nama du’us argaa deemuun “Waaqayyoo galateeffadhu” jedhu nu barsiisa. Namni galata hin beekne jireenyi isaa garaa duwwaa ta’a. Felix B. Carter
Xumura Gabaabaa Felix B. Carter
Kitaabni “Seenaa Namootaa Irraa Maal Barannaa?” akka nama tokkootti jireenya keessa wanti guddaan hojii keenya, garaa laafina, sochii gaarii, tokkummaa, fi milkaa’ina ofirratti hojjachuu ta’uu nu barsiisa. Guyyaa hunda namoota ilaalcha gaarii nuuf qaban qofa miti; kan nu jibbanis nutti barachuu, nu jaallachuu danda’u. Kan nuti nu jijjiiru kaayyoo keenya, yaada keenya, fi hojii keenya qofa.
